БIаьсте хаалора

PDFПечатьE-mail

Sturm aul Gimry 1891

ЭЛЬСАНОВ Ислам

 

БIаьсте хаалора

ЦIегIачу декхнийн боьлак

/ Повесть-мозаика /

 

1847 шарахь мартан кхоалгIачу дийнан итт сахьт даьлча буьйсанна полкан командира полковника Меллер-Закомельскийс, гулдала йиллина меттиг билгалйина, некъана кечамбе аьлла, буьйр делира. Ахсахьт даьлча АтагIа йолчу aгlop долчу гIопан кевнах арадевлла, боданехь Органан чIожца болчу новкъахь гулделла, полковника: «С Богом» аьлча, салташа жIара туху уьшарш йина, дIадоладелира эскар. Полковника чIоггIа буьйр динера, цхьана а тайпана гIовгla цаярал совнаха, некъахь а, дерриг тIелатар чекхдаллалц а, тонка цаозар.

Буьйса а яра тийна, стиглахь, хIоьттинчу хих чекх сагун цIена жагIа санна, луьста седарчий дара, амма стигла екхна елахь а, Iаьржа, шийла а яра. Некъан шинне а агIор таьIна лаьтта хьун махах оьгIазе лестара, ло дешна латта кIарула Iаьржа дара.

Нохчех ваьлла волу подпоручик Гараев Муна, кхузахь ша совнаха хеташ, Меллер-Закомельскийна улле ваьлла вогIучу шина айкхана тIаьхьа хIоьттина вогIура. ХIорш берриш говрашкахь бара.

Обновлено 11.02.2019 11:08 | Автор: Administrator 11.02.2019 11:04


 

Хокку

PDFПечатьE-mail

28797d862e01d20449347ddf308529ce 2

Рансэцу Хаттори

 

                                   ДоттагIчунна

Волахьа со волчу, ма цхьалха висна со,

Гуьйренца гIа дожа дуьйли…

 

Бассё

БIаьстенан юьхь.

Ша беши Iома тIера,

Юха а машар а, барт болуш доьду хи

Шен хоршахь.

 

Обновлено 07.02.2019 07:55 | Автор: Administrator 07.02.2019 07:53

   

ВуьрхIитта дешдакъа ненан маттахь

PDFПечатьE-mail

 

 

12568721 172651976437203 1611825147 n

ПАШАЕВ Абу 

 

Малхбале Азехь йина ойланаш Нохчийн махкахь, ненан маттахь…

Малхбале Азехь дехаш долчу къаьмнашна юккъехь билгалдаккха лаьа суна шатайпа дахар-Iер, гIиллакхаш долу къам. ХIун къам ду-техьа и аьлла, хаттар хIоттало. Японцаш бу уьш. Дуьненан культурехь шатайпа меттиг дIалоцуш ю церан поэзи. Цуьнан кхоллаяларан бух генарчу заманера схьа бу.

Юккъерачу бIешерашкара а, керлачу хенан а болчу японцийн поэтийн кхоллараллехь хаало цуьнца доьзначу дахаран хьал, цунах хаамаш а, Iаламан хиламаш а, хенан х1оттам хийцалуш х1уттуш долчу хьолан сурт а… Дийнаташца долу дахар леррина лардан Iамадо цара.

Къелла а, хала къахьегар а новкъахь йолчу базаршца а, сагIадоьхургашца а долу японцийн дерриг Iер-дахар стихотворенин кепашкахь гайтина цу махкахь баьхначу байтанчаша. Дуьненан исбаьхьалла хестайо цара: поэташ а, суртдиллархой а баккхийберца хьоьжу дуьнене, амма цуьнан хазалла гIайгIане хьу хьакхаелла хIутту царна хьалха.

Дзэн цIе йолу тешар долу мозгIар а, тантрин «сингон» хьехамех тешаш волу ахархо а адамийн дахар чаккхе йоцчу азаллехь юхадерзар лоруш ву.

Японцийн ерриге а культурин бухехь бу шех «Мудзекан» олуш, дуьненахь массо а хIума хийцалуш хиларх болу кхетам.

 

Обновлено 06.02.2019 09:03 | Автор: Administrator 06.02.2019 09:00

   

Гадаев Мохьмад-Салахьан прозин лингвокультурни феномен

PDFПечатьE-mail

1 8

АЛЬБЕКОВ Нурвади

 

Гадаев Мохьмад-Салахьан прозин лингвокультурни феномен

 

Вайзаманан филологехь муьлхха а произведенин текстийн талламбар кхочушдо антропоцентрични терзанехула, цуьнан дуьнене хьежамашкахула, адаман а, и схьадаьллачу къоман а амалшкахула, дуьненан суртхIотторца, дашца кхоьллинчу говзаршкахула, и муха хIоттийна хьажарехула а. Исбаьхьаллин кепехь язийна йолу муьлхха а литературин произведени авторан шен дуьнене хьежар, цо цуьнан сурт шена ма-гарра хIоттор хилла ца Iа, авторо цуьнца цхьаьна шен къоман башхалла, культурин шатайпаналла, заманан коьрта лехамаш, юкъараллин психологин хьал, иштта кхин а дуккха дерш, билггалчу муьрехь юьйцучу культурин шен башхаллаш гайтарца. Н.Ф. Алифиренкос билгалдаккхарехь, адаман культура гуш хуьлу цуьнан гIиллакхийн башхаллашкахь, цуьнан кхетамехь, дар-лелор муха ду хьаьжжина, цо пайдаоьцучу хIуманашкахь, гIирсашкахь, искусствон произведенешкахь, цо буьйцучу меттан кепашкахь, символашкахь (билгалонаш), хьаьркашкахь.

Обновлено 01.02.2019 07:29 | Автор: Administrator 01.02.2019 07:27

   

Шен цӀа – цӀен цӀа

PDFПечатьE-mail

Dajmehkah-g1enash222 1

 

                                                                                            АХМАДОВ Муса

 

Шен цӀа – цӀен цӀа

Трагикомеди

 

Дакъалоцурш:


Куьйра

Хьайдарбек

Китайхо

Китайхочун гӀоьнча

Хеда – гочдархо

Францин Ӏедалан стаг

Францин Ӏедалан зуда

Эмигрант Авалу

Къу

Мирей – француженка, йоккха стаг

Жанета – нохчийн зуда

Майрбек ­­­– Норвегера нохчи

Юрий Борисович – Соьлжа-гӀалин хилла вахархо, художник

Зуда – турист

Художник  Монмантрера

Дардан – албанхо

Шихмирза – урамера жухӀург

Супермаркетан йохкархо

Ӏусман – супермаркетан секьюрити

Арара  йохкархо

Корреспондент

Оператор

I полицхо

II полицхо

Ӏ кӀант – эмигрант

2 кӀант – эмигрант

3 кӀант – эмигрант 

Пондарча Франсуа

Митинган декъашхой, нах

Лом-Ӏела – нохчийн илланча


 

1 сурт

   ( Аэропорт. Диспетчеран аз хеза. Гучуволу Куьйра шен карахь ша дехкина  суьрташ а долуш)

      Диспетчеран аз. Levol  Moscou-Paris. L’ avion a atterri à l'Aéroport international Orly.

Куьйра. Париж!.. Мел тӀаьхьа а схьа-м кхечи со кхуза. ХӀара ду-кх иза, хьежош кхиссина топ цкъа мацца а дӀакхета бохург. Сан топ а дӀакхийти… Со Парижехь ву! Цкъа Хьайдарбеке тильпон тоха еза…… Алу, Хьайдарбек солом Ӏалайкум… Схьакхаьчна, дуккха хала а кхочуш… ХӀинца ас хӀун дан деза?.. Ӏедал тӀе а вахана, сдаться дан?… Ахь хӀун дуьйцу, со тӀам тӀе веана-м вац, сдаться дан…?! Мича дӀавола боху ахь? Лувр йолчу? И мичахь ю? Дика ду, цигахь вовшахкхетер вайша.  Такси! Такси!

Обновлено 01.02.2019 07:26 | Автор: Administrator 01.02.2019 07:22

   

Страница 3 из 19

Яндекс.Метрика