БЕКСУЛТАНОВ МУСА

PDFПечатьE-mail

                 Цхьана могIанехь…

                                                                 Эссе
Дерриш а адамаш цхьатера хилча, Iен-ваха ма хала хир дар-кх, гуттар а гуш цхьа сурт а долуш – эза-эзарчу нехан цхьа юьхь, цхьа амал, Iовдалалла а цхьаъ.
Адамна хало ган еза, атталле сатаса, юха цуьнга кхача, хазалла ган.
Хазалла хьан-хьанна а ца го:
Я могу умереть от горя,
Когда ты идёшь стороною…
бохучу Хименесан дешнех кхета кIезиг синош ду кху лаьттахь. Хименеса хазалла юьйцу цу дешнашкахь, хазалло кхуллу безам, безамца кхочу синан цхьалла а.
Суна поэт вовзале, цуьнан васташ хезна, шенчул дика аз доцчу илланчин озехь.
Со ца теша, «Даймохк-Нана» бохучу Мамакаев Эдуардан дешнаш тIехь даьккхина долу илли Далхадов Аптисчул мукъаме кхечу озаца декалур ду, аьлча.
Цу дешнашкахь, Дала деллачу дикачу совгIатех ши совгIат а ду: Даймохк, Нана.

Обновлено 24.07.2019 08:38 | Автор: Administrator 15.07.2019 09:20


 

АРСАНУКАЕВ МУСА

PDFПечатьE-mail

 

 

 

                                                         

                                   Реанимаци

 

И Iуьйре кхечу Iуьйренех къаьсташ яцара – дерриг а гуттар а ма-хиллара дара кхуьнан балхахь. Кегийчу нахе салам а делла, вовшашка могаш-паргIат хаьттинчул тIаьхьа, шен кабинета чу вахара Увайс. ХIара массарал а воккха вара кхеран коллективехь, цундела кегийнаш дукхахьолахь хIара волчу чубогIура, де дика дан а, хьал-де хатта а. Ткъа тахана, ша жимма хьеваларна, уьш болчу неIаре а вахана, вистхилира Увайс.
Компьютер а латийна, цхьа а керла хаам буй хьожуш, электронни почта кегийра кхуо. ХIан-хIа, пайда болуш цхьа а хIума дацара, рекламин цхьацца къедораш а, кхуьнан цкъа а бала хилла боцчу артистийн, политикийн, юкъараллин гIуллакххойн дахарера эладитанаш бен. Интернета чухула бIаьрг кхарстийна хIара волуш, цIеххьана кийра цхьа лазар хьаьвзира кхунна.

Обновлено 24.07.2019 08:39 | Автор: Administrator 24.07.2019 06:51

   

ДЖУНАИДОВ АЮБ

PDFПечатьE-mail

 

ХIоьънаш

 

Дукъахь дара ДадагIеран гIоли долу кхаш. Попа-лаьтта тIехь къаьсттина картол, хох, жIонк – муьлхха а орамат дика кхуьура. Уьрдан йистошкахь кхоь-хьаьжкIа юьйра. Варша йистехь боккха кхор бара, оцу куьпахь а уггаре а зоьртала дитт ду ала мегар долуш. Кхаш тIе баьхкинчех дукхахболчара молуш генадоццуш шовда а дара. Цхьана заманахь Дадин дендас, Мадага, баьккхина мохк бу иза. Шовданна гергахь хиларна билгалбина, шен хен-хенахь кхада а кходуш, доладина кхор Iаламат куьцехь гора. БIе шо сов хан ю цуьнан, Дадина хетарехь. Асара-маьрсан хенахь къахьоьгучарна кIелахь садаIа чIогIа бегIийла дара кхузахь. Цул сов, гурахь Iаламат мерза кхораш а хуьлура. Къаьсттина хичубохка а, цу баккха а магош бара Мадаган кхор. Виллина Дадас шен денда вуьйцуш ладийгIинчу Канина а бевзинера и кхор а, цунна гергара шовда а. Ша царна цIерш техкича санна, «Мадаган кхор», «Мадаган шовда» бохуш, дIалелара кIант. Бакъду, тIаьххьарчу хенахь ун хиллера Канина оцу кхурах а, оцу шовданах а.

«Вадал, битон эций, гIой, шовдан шийла хи дохьуш воьл! Же, вадалахь, кхурах кхозучу гаьнгали чуьра кIант самаваьллий хьажал!» – бохуш, дийнахь сарралц, толлу ж1аьла санна, кхан дохалла лоьллура иза. Асар динчу меттера Iеха схьалехьор а дацара аттачех. Хьалхо, жима волуш, самукъа а долуш вогIура Кана кха тIe богIучаьрца. Х1орш ворданахь боьлхуш, Дадас наггахь архаш а лора Кане. Цул т1ехдаьлла кхин хазахетар дацара к1ентан. Виллина ловзуш лела йиш хуьлура хIетахь. И дIадаьлла – х1инца кхуьнга хьадал-вадал бахар совдаьлла. ДаI санна цIий а велла, х1инца сарралц ида везаш хуьлура х1ара. ГIаж таккхол мел хилларг а вара гIуллакх-балхана тIевоьллина. Сибарехара цIадаьхкина дукха хан а яцара – лаьттана ховха куьг дезара: къацахетарийн карахь дисина, энжададаьллера даймехкан латта. Белхан ка ца долура. Веккъа цхьа Кана хилла ца Iара балхана тIевоьллина, лулахойн ардаш тIехь а хезара, Кана санна, бертаза лоьхкучу берийн чам боцу цIогIанаш. Дукха ницкъаш а ца бора царна, амма гуттар а ловзар дезачу берийн арз-гIовгIа хотешкахь йоцуш ца хуьлура. Йочанаш дIасевцначуьра бохуш, балхана сутарабевлла хьийзара баккхийнаш: тIаьххьарчу муьрехь, догIанаш лаьтташ, асарш дукъделлера. Цундела делкъа-хенахь а, ламаз диначул тIаьхьа а чомахь мижарг баа а йиш йоцуш, хьийзара дай-наной.

Обновлено 24.07.2019 08:33 | Автор: Administrator 23.07.2019 07:04

   

БЕКСУЛТАНОВ МУСА

PDFПечатьE-mail

Бексултанов Муса

 

                              Эладита

 

Цхьана сарахь хьаша цхьа юьрта чувулу машенахь.
Юрт – ломан юрт хуьлу, даккъашкахь, Iин чохь Iуьллуш, шеран коьртехь, наггахь бен, воьду-вогIу стаг а ца кхочуш.
ЦIенош дIасакхиссина ду, малх, бутт санна, ген-генахь.
Машен Iаьржа, еха ю, инзаре-хаза, кура машен, юьртахошна цкъа а гина а йоцу, хуьлу олуш, хезна а йоцу, кура, еха, еза машен.
Куьзганаш а ду, Iарждина, гуш. Чохь Iачу стеган аьрру пхьарс Iуьллу парггIата охьадаханчу куьзгана тIехь.
Стаг дIаса а ца хьожу.
Нах тIаьхьахьоьжу машенна.


Нах иштта буьсу, хьаьжжинчохь.
Бераш а ду тIаьхьауьдуш.
Котамаш а йовду некъа тIера дIа: «Къакъ-къийкъ, вакъ-вакъ!» – дарца, ченашлахь луьйчуш Iийна.
Зударийн баганаш гIаьтта, шайн гIуллакхаш а дицлуш.
Мехкарий а ловчкъу, чууьдуш, шаьш тIехь беркъа дIа ца гайта
– Иза мила ву, мичара?! – хоьтту зударша вовшашка.
Цхьанна а гина, хезна а вац.
Мичара ву а ца хаьа я кху юьрта хIунда веъна а, мила волчу я хIун лоьхуш!
Машен тIехйол-йолучу цIа чуьра зударий арахьовду, орцанна санна, сиха, каде, машен мича, хьаьнга йоьрзу, толлуш.
Машен иштта дIатIехйолу, Iин чуьра хьала гу тIе йолуш, гу тIера юха Iин чу юлуш.
Зударий вовшашка хьуьйсу, цхьаьнга хоьттуш, юха вукхуьнга.

Обновлено 25.07.2019 08:46 | Автор: Administrator 22.07.2019 11:43

   

БЕЦАЕВ IИЙСА

PDFПечатьE-mail

Поэзи хIун ю аьлла хаттар дича, хIораммо а эзар жоп лур ду. Поэзи хазалла ю, эр ду, поэзи васташ ду, поэзи синхаамаш бу, синхIоттам, Бексултанов Мусан дешнашца аьлча «Хазалло кхуллу гIайгIа». Абдулаев Лечас нохчийн поэзин Дервиш аьлла цIе тиллина Бецаев Iийсана. Бецаев Iийсас кхуллушъерг поэзи ю, вастийн поэзи. Дуьненан дIахIоттам, адамийн дахар, юкъаметтигаш, синхаамаш, лазамаш, гIайгIанаш, уьш дерриш васташка дерзадо Iийсас. Нохчийн литературехь Бецаев Iийсан поэзин хатI керла делахь а, дуьненаюкъара поэзехь керла бац и тайпа лехамаш. Наггахь цуьнан вастийн къепенна тIаьхьакхиа хала хуьлу, амма, цакхетарг дац аьлл, дIататта ца еза вай цуьнан кхолларалла, ойлаян Iама деза. Нохчийн маттахь эксперименташ яр къобалдан деза. Мотт кхуьуш бу, меттан басарш шордан деза, хIунда аьлча мотт тIебузар санна хуьлу дешнаш, васташ керл-керла кепара ловзор. Цундела чIогIа мехала ю Бецаев Iийсан ойланаш.

Шу

Шу-ха сан-ма шад хилла,
гу-ха сан-ма гура хилла,
цхьа а лан доцуш,
сацIена сан синан дин бисна,
лам сан байлахь а битина,
лерг-бад сан йохийна.

Чам баьлла сан чомах,
чаьмза доккхуш
чами чуьра дог сан,
ченала и кхоьссина-ма и-ма баьлла,
баьлла бала боссийна.

Обновлено 24.07.2019 08:33 | Автор: Administrator 19.07.2019 07:57

   

Страница 7 из 35

Яндекс.Метрика