Проза

Жайнаш

PDFПечатьE-mail

Обновлено 18.02.2019 10:02 Автор: Administrator 18.02.2019 09:56

top11-kniglaureatov-pulittserovskoj-premii rt

ХАБАЕВ ИСМАӀИЛ

 

Жайнаш

 

Оцу хьайн къоман вуон хIуманаш ма чIогIа гойту ахь оцу хьайн йозанашкахь, и дан хIун ду аьлла, шега хаьттича, и суна сайн къам дукхадезар ду-кх, аьллера, боху цхьана яздархочо. «Нанас хастийна йоI нахала а ца яьлла, дас хастийна дин хьалха а ца баьлла», – олуш ду. Шен ледарлонаш хьахош хила а деза къам, яханчу хенашкахь шегахь дийлинарш гIалаташ хиллийла а хиина, кхин юха уьш ца дийлийта, цунах хьехар а хуьлуш. И хьехар хуьлуш доцчу къоман сатийсам эрна бу. Хьекъал долчу стага уггар хьалха шегахь лоху хиллачунна бехк. Вайн къоман мостагIий дукха хилла даим. Тахана а бан а бу. ХIинца а ден букъахь, ненан кийрахь а боцуш, дуьненчу бахка безаш а бу. Гушволу мостагI-м хала а вац, оцу гушвоцчу мостагIчо кIелонна боьгIначу гурах ларвала хала хуьлу, синан само ца хилча. Ткъа и синан само хьекъална гIийла хилча, ца дешча, хуьлуш яц.

 

ӀУСМАНАН БАСЕЛ

PDFПечатьE-mail

Обновлено 15.02.2019 09:59 Автор: Administrator 15.02.2019 09:57

lansere003

 

 

Ӏусманан Басел вина Ӏ968-чу шеран чиллан беттан 22-чу дийнахь. Урдунера Заркъе цӏе йолчу юьртахь школа чекхъяьккхина. Эскарехь декхар дӀаделлачул тӀаьхьа (Ӏ990-чу шарахь) университетехь Бахаман а, тӏаламан а Ӏилма Ӏамо долийра. Кхаа шарахь университетехь дешначул тӀаьхьа, цхьацца хьелаш а, хьежамаш а хийцабелла, кхин  некъ болийра Басела. Цул тӀаьхьа ӏаьмаркахь механика Ӏамо деша тасавелира. Ненан матте боьду некъ тӏаьхь-тӏаьхьа генаболура, амма цуьнга болу безам лахлуш-м бацара кӀентан. КӀеззиг  деша а, яздан а кхуо бераллехь  дуьйна ша ӏамийнера. Нохчийн мотт ӏамо меттиг йоцуш, хьеха адам доцуш, делахь а халонашна къар ца луш, ирсан гечо лоьхуш, дахаран гӏийла некъ бора Басела. Хан мел йолу  а вайн къоман герзаца болу безам чӏагӏлора дайн махкахь са лаьттачу кӀентан. Бераллехь дуьйна герзаца йолу юкъаметтиг хьоме яра, цундела, цхьаъ мукъане а,  шаьлта шен куьйга ян лаьара. Шераш дӏаэхарх, хан-зама яларх, шен Ӏалашоне кхача болчу лаамах юха ца волуш, баккхийчаьрга хоьттуш, вайн дайша герз муха дора тӀаьхьакхиа гӀерташ, къахьийгира Ӏусманан Басела. Хаарш гулдеш гӀеххьа зама яьлча бен, пхьалгӀе а ца хӀоьттира. Шен хаарех, говзаллах а пайдаоьцуш, ша пхийттара ваьлчахьана, таханналц сов дика иттех тур а, ткъех шаьлта а йина ваьлла.

 

 
 

Вер-витар

PDFПечатьE-mail

Обновлено 15.02.2019 09:51 Автор: Administrator 15.02.2019 09:50

Даудова Фатима

ГАДАЕВ МОХЬМАД-САЛАХЬ

Вер-витар

/Хьалха лелларш/

Суьйренашца шовданийн кортошка (мехкарша хиш оьцучy меттигашка) гуллуш хуьлура хьалха ярташкара нах, берриш а бохург санна. Баккхийнаш генахьо ховшура. Мехкаршца шайн бала а боцучу суьртахь, ткъа кегийнаш хина гергахьа хIуьттура, мехкаршка бист а хуьлуш.

Иштта гулбеллачохь дов даьллера Аласханан а, Ирсханан а берийн. ГIеметтахIиттина, тайна кIентий хиллера Аласханан кхоъ а, Ирсханан шиъ а. Кертах баккъаш а товжийна, вовшах агIош а тоьхна, хевшина Iаш дай а хиллера. Генахь а боцуш. Шайн кIентий а гуш.

Аласханан воккхахволчу кIанта, ласттийна тур тоьхна, Ирсханан воккхахверг охьавиллинера хоттала. ХIетта догIа а тийна, къегина малх а хьаьжна, луларчу баса стелаIад а хIоьттина, исбаьхьа-хаза суьйре хиллера и царна ирча еанарг. ТIаккха, шаьлта баттара схьа а йоккхуш, шен ваша вийначунна чукхоссавелира Ирсханан шолгIаниг, вукхарех цхьамма схьаластийначу шаьлтанна дуьхьал шен аьрру куьг а лоцуш. Ткъа и куьг, цу шаьлтано буткъачу пхьаьрсехула хада а дина, хоттала охьадоьжнера. Чхьап-аьлла. Шаьлтанца хьалакховдийначу вукху куьйга баьккхина шен куй цу доьжначу куьйгана тIе а тесна, шолгIа чукхоссавелла, шаьлта тоьхна, охьавиллинера шен ваша вийнарг.

 
 

Стигала тIай

PDFПечатьE-mail

Обновлено 15.02.2019 09:50 Автор: Administrator 15.02.2019 09:48

Ойланаш

БЕКСУЛТАНОВ МУСА

Стигала тIай

Со дукха леллера ваьлла, суо сайна ца карош я, карийча, тIепаза вовш…

… со итт-шийтта шарахь Сибрехула хьийзинера, божалш деш, тхевнаш тохкуш, цул хьалха – бер долуш, – ткъе кхо шо кхаччалц, хIора аьхка жехь а воллуш…

… со хилаза лам бацара, со шелваза – догIанаш а…

… лам чохь буьйса хаза юлура, аьхкенан буьйсанаш…

… со воьра цу хазалло…

… со воьлхура, и хазалла лан а ца лой, хазалла дукха хаза хиларна…

… сан дог чуьра хьалагIертара, са додура, тIепаза довш…

 
 

Ойланаш

PDFПечатьE-mail

Обновлено 15.02.2019 09:46 Автор: Administrator 15.02.2019 09:44

15052017143916000000

ХАБАЕВ ИСМАӀИЛ

 

 

«Селхане йицйинчу къоме тахане а кхоллалур яц, тахане йоцчу къоман кханенах даха дог а дац» – аьлча, вай харц хир дац. Вайна гуш, вай теш а долуш, lилманца кхиа а кхуьуш, хийцалуш ду дуьне. Наха стигланийн хlаваашкахула некъаш дехкина а, нах беттан букъа тlе биссина а ю дикка хан.

Шайн синхьашташний, шайн догlмийн аьттонний адамаша ца беш, ца кхуллуш а гlирс битина а бац. Цу тlера дlадоладелла lер-дахаран хатl хийцадалар а, адамийн ламасташ хийцадалар а, юкъаметтигаш хийцаялар а.

 
 

Страница 1 из 48

Яндекс.Метрика