Критика

Бурчаев Хьаьлим

PDFПечатьE-mail

Обновлено 26.05.2015 09:56 Автор: Administrator 26.05.2015 09:50


Терко юкъ йостучохь кхоллаелла ойланаш

 
Тахана Бухадиев Мусан цIе шуьйра йовза йоьлла нохчийн исбаьхьаллин дешан мах хадо а, цуьнан чам хууш а болчу ешархошна. Иштта цуьнан кхоллараллина тIе тидам бахийтина вайн иллиалархоша а, йишлакхархоша а. Кагерманова Раисин, Адамова Тамарин, Исмаилов Ризавдин а, Шарпуддин а, кхечеран а репертуарашкахь кест-кестта хезаш ду Бухадиев Мусан дешнаш тIехь даьхна иллешший, эшаршший. Культурин декъехь зеделларг долчара а, могIарера ладогIархоша а лаккхара мах хадабо церан.
 

ДЖУНАИДОВ Аюб

PDFПечатьE-mail

Обновлено 20.05.2017 18:49 Автор: Administrator 01.04.2015 11:41

 

Умалхьатан кхоллам

 

                                                 

ДегIастанарчу бусалба нехан малх дIабуьзи.

Умалхьатан тезета, мела догIа хилла воьлхуш,

веанчу  Ялхой-Махкарчу Iеламстеган Бициев Яхьъян къамелера

 

 

Эрна олуш дац: « Хьо возучуьнга хьаьжжина ду цуьнгара схьаоьцург» (кица). Умалхьат лаьтта тIехула лела малик дара. Делан Iилманехь кхиамийн бохь баьккхинчу цуьнан шатайпачу хьекъалан цхьабашхачу хьуьнарех лаьцна дийца со хIуттур вац ( цу декъехь сайн сонталлина айкхвийр ву со). Луларчу яртийн а, кIоштийн а-м хьовха, йоллучу  ДегIастанара  адамаш шаьш даккхийдуьйра иза вехачу стигла кIел цуьнца цхьаьна даха шайга ирс кхачарна. Иза бIаьрга гуш хилар, цуьнца къамеле вийлар; ма-дарра аьлча, цунна гергахь вахар, цо чууьйззу хIаваъ чу а уьйзуш, цуьнан бIаьрга гуш долуI алам а гуш, цо доьшшу деза йозанаш а доьшуш, ваха хьаьгна вара хIора а. Виллина цунна гергахь, уллора цуьнан садеIар а, цуьнах  еттало маликан йовхо,  да-й-йн дегош, дека цуьнан кIеда аз – дерриге и девзинчу 1али Батиевичана (Т1урти-к1отарчу школан директор - Д.А.) таро хиллера цуьнан нур-серло худа. Яйн йовхар ярца аз а тодеш, сиха ца луш, амма вуно дог тешош, доцца, кхетуьйтуш, буха тIера делил далош, охьадуьллура цо йоллучу а Къилбаседа-Кавказера шена тIеоьхучу бусалба нехан хаттаршна ша луш долу жоьпаш.Цхьаьнцца а къийсаршка ца вуьйлура иза, иза цунна оьшуш дацара. «Сийлахь йозанаш – уьш АллахIера диссина ду. Бакъдерг ган хьажа веза, – олура Умалхьата. – Кхечу маьIне уьш ийзо гIертар – иза бакъдерг ца девзаш волчун амал ю». Умалхьатан хьокъехь дукха къамелаш хезна суна, гIеххьа къамелаш сан а хилла цуьнца. Дуьйцуш хезна суна, цкъа цуьнца къамеле ваьлла хиллера нахана вевзашволу цхьа Iеламстаг. Шен цхьана гергарчу стага мовладе гулдинера шаьш, масех вевзаш, цIе йоккхуш  волу Iеламстаг юкъахь волуш, хестамаш бан велира иза. ШарIехь хIинца а къовсаме долу цхьа гIуллакх юкъаделира шайн, тIаккха къийсамаш болийра бохуш, дуьйцура цо.  «Бода къовлабаллалц къийсира оха », – хестамаш бора цо, шен къамел мелла а лакхарчу маьIне дало гIерташ. « Къуьйсур дера дацара, кIадда а шайна цу хьокъехь хууш хиллехьара», – доцца хадийна хиллера Умалхьата.

 
 

Иэшам

PDFПечатьE-mail

Обновлено 23.05.2017 15:17 Автор: Administrator 17.01.2013 09:43

Гацаев СаьIид

Боккха иэшам хилла нохчийн литературина а, къоман культурина а – шен 75 шо кхочуш бакъдуьнена вирзина поэт, драматург Гацаев СаьIид.ХIХ-чу бIешеран 60-чу шерийн юьххьехь нохчийн литературе баьхкинчу яздархойх вара Гацаев Саь1ид. Иза вина Веданан районан Дишни-Веданахь I938-чу шеран декабрь беттан 2-чу дийнахь ахархочун доьзалехь. 6 шо кхачаза волу жима СаьIид дерриге а нохчийн халкъаца цхьаьна Юккъерчу Азе кхалхаво. Генарчу махкахь, Казахстанехь, дIадахна цуьнан бераллин а, кхиаран а шераш.

Даймахка цIавирзинчул тIаьхьа, 1957-чу шарахь Нохч-ГIалгIайн пачхьалкхан хьехархойн институтан историн-филологин факультетехь оцу шарахь дуьххьара схьайиллинчу къоман отделене деша воьду. 1969–1973-чуй шерашкахь Москвахь М.Горькийн цIарахчу дуьненан литературин институтан аспирантурехь доьшу СаьIида. Белхаш бина Веданан районерчу школашкахь, «Колхозан дахар» районан газетехь, Нохч-ГIалгIайн пачхьалкхан университетехь, кхечу меттигашкахь а.Поэтан дуьххьарлера стихаш зорбане евлла 50-гIа шераш чекхдовлуш. ХIетахь дуьйна цуьнан говзарш зорбане йийлина меттигерачу зорбанехь, юкъарчу гуларшкахь.

 
 

Кусаев Iадиз. Джамалханов Зайндин – 90 шо

PDFПечатьE-mail

Обновлено 20.05.2017 18:50 Автор: Administrator 31.05.2012 09:54

                                                      Нохчийн меттан Iилманчийн тхьамда


Туьйранашкахь а, нохчийн турпалаллин иллешкахь дуьйцуш долу ГIулозан лаьмнаш а, боьранаш а шен дозанашкахь йолчу Теркйистера дукха бевлла къоман сий, яхь, дозалла хилла дIахIиттина, шайх массара тахана доьнналлийн а, гIуллакхаллийн а, хьекъалан а масал оьцуш, халкъан исторехь а, дахарехь а йоврйоцу лар йитина болу гIарабевлла къонахий, Сулейманов Ахьмада ма–аллара, хIара дуьне шайн белшаш тIехь лаьтташ долу кIентий. Тоьар долуш хета, сийлахь воккхачу политологан а, яздархочун а Авторханов Iабдурахьманан, Советски Союзан Турпалхочун, Iамиркан цхьаьнакхеттачу штатийн уггар а езачу «Легион чести» орденан кавалеран Висаитов Мовлидан, инзар похIма долчу яздархочун Мамакаев Iаьрбин, вевзаш хиллачу журналистан Чалаев Билалан, кхечеран цIераш яьхча а. 

 
 

Минкаилов Эльбрус.Талламхочун а, тешан а бІаьргашца

PDFПечатьE-mail

Обновлено 31.05.2012 06:49 Автор: Administrator 30.05.2012 11:23

Ошаев Халидан а, Муталибов Зайндин а прозехь Сийлахь-боккхачу Даймехкан тІеман темин хьокъехь

 Бинчу некъан исторически хьесап дайтина ца Іаш, хиндолчунна маьІна а доккхуьйту искусство. «Адам а, тІом а» проблема хила а хилла, хилла юьсуш а ю, дуьззина схьаэцча, кхузаманан дуьненахь а, кхузаманан литературин процессехь а уггаре а жоьпаллечух. Сийлахь-боккхачу Даймехкан тІеман шерашкахь литературан а, искусствон а гІуллакххоша, журналисташа шайн меттиг дІалецира Даймохк ларбархойн бІаьхаллин могІарехь. Церан кхолларалло, цхьамзанца нисйинчу, бІаьхой а, тылан къинхьегамхой а ир-кара хІиттабора мостагІчунна дуьхьал дІахьочу сийлахьчу а, нийсонан а тІамна, чІагІбора Толам хирг хиларе болу тешам.

 
 

Страница 1 из 4

Яндекс.Метрика