Наши публикации

Арсанукаев Iабдулла

PDFПечатьE-mail

Обновлено 14.06.2019 03:13 Автор: Administrator 14.06.2019 03:12

Хамидов Ӏабдул-Хьамид

ХАМИДОВ IАБДУЛ-ХЬАМИД (1920 – 1969)

 

Хамидов Iабдул-Хьамид вина 1920-чу шеран 15 октябрехь Йоккхачу АтагIахь ахархочун Хьамидан доьзалехь. Юьртахь бераллин хенахь дукха ладийгIина  цо нохчийн туьйранашка, эшаршка, забаречу  дийцаршка. Жимчохь евзина цунна къоман барта произведенеш, уьш дагахь латтош а хилла.

Юьртара школа чекхъяьккхинчул тIаьхьа, 1935 шарахь Серноводскерчу педаго­гически училище деша вахна иза. Кхузахь доьшуш волуш, кхидIа а чIагIделла Iабдул-Хьамидан халкъан исбаьхьаллин даше марзо хилар. ХIетахь  педучилищехь доьшуш хиллачу Эдилов Хасмохьмада яздо: "Цунна дукха хаьара нохчийн хьалхазаманахьлера а, хIетта юкъадуьйлуш долу а халкъан дийцарш, кицанаш, забарш. Студентийн дехаршца цо уъш кест-кеста дуьйцура общежитин кертахь мукъачу денойн суьйренашкахь тхо гуллуш хиллачу майданахь. Цу дийцаршна юккъехь цо ша кхуллуш дерш а хуьлура, амма цо ца олура цу хенахь, уьш ша кхоьллина ду". Схьахетарехь, оцу хенахь дуьйна волавелла Хамидов Iабдул-Хьамид исбаьхьаллин дешан говзалла караерзо.

 

Тапалаева Амнат

PDFПечатьE-mail

Обновлено 14.06.2019 03:12 Автор: Administrator 14.06.2019 03:10

Тапалаева

           Марненера кехат

 

Хьекъал алсам долчу зудчун дахар цхьанна заманахь а ца хилла атта.

Дешна Ӏилма долуш хиларца а, чохь-кертахь долчу гӀуллакхна тӀахъаьлла хиларца а ша куьпарчу зударел тоьлла юй хууш йолу Набу дукха къона йолуш дуьйна а яра иза хууш.

– Цхьана а адамана тосадалийта мегар дац, цӀийнда, айхьа хьекъал луш, дӀалелош вуйла. Уггара хьалха цунна шена а! – олий, доладора кхуьнан нанас шен хьехарш. – Даима хьехарш дарца, къайлаха, лерехь луьйш хила еза зуда. Ахь лелориг дӀатосалахь, марзахой хьан бат дӀасацо хьовсур бу. ХӀинца зударшна тӀехь доккха дукъ ма ду. Ткъа, со санна хьекъал долчунна тӀехь, къаьсттина. Ӏовдалчунна-м шен дахар муха хила деза а ца хаьара, –  олий доккха садоккхура цо.

 
 

Кантаев Муса

PDFПечатьE-mail

Обновлено 14.06.2019 03:09 Автор: Administrator 14.06.2019 03:06

Кантаев

               ДОГIА ЛА, ХЕТА КЪА, ЛАЗА ДОГ

               Нана лойла шун! Ма хала кхиийнера ас шу!

 Дукхе-дукха хенахь дуьйна хезнера суна халкъалахь олуш: «Ша хIун лело деза, шел тIаьхьа ша хIун дуьтур ду хууш хила веза муьлхха а стаг». Дино а, законо а нийса магабо, дика лар юьтуш, хаьржина болу некъ. «Биъ ког болуш белахь а, дин а болу гал», – боху вайн кицано. Цундела, шегара даьллачу гIалатах кхоьруш хила ца веза, дуьххьалдIа, шех даьллачу гIалатна къера хила а веза, цкъа-делахь; шолгIа-делахь, и санна нийсий, шерий хир боцийла хаа деза кху маьлхан дуьненахь некъ. Ахь айххьа тодан дезаш, шардан дезаш а хуьлу массо хIума. Тешнабехк, харцо, ямартло даима вайна гонаха хьийза, амма и харцонаш, мацца а цкъа, ша-шех йоьлху, хIунда аьлча Делан дош ду: «Бекхам боцуш дуьнена чохь ша хIума дуьтур дац!» – аьлла.

 
 

Газиева Аза

PDFПечатьE-mail

Обновлено 14.06.2019 03:09 Автор: Administrator 14.06.2019 03:03

Газиева

Нохчийн мотт – цуьнан дахаран къилба

 

Историкаша дийцарехь «Грозная» гIопан 1870-чу шарахь гIалин статусе ерзар хилла. Дукхах болчу Iилманчаша яздо оцу муьрехь дуьйна Соьлжа-ГIалин дахар кхиамийн заза хецна схьадогIуш хилла, бохуш. Бакъду, и кхиамаш муьлхачу хоршахь хилла хаа хала ду, ур-аттала берашна йоза-дешар Iамош цхьа а меттиг гIалахь хилла ца хилча. Нохчийн ярташкахь школаш цахиллий хууш ду. Соьлжа-ГIаларчу оьрсийн хьоладайн а, эпсарийн а бераш цIахь Iамош хиллехь, мехкадаьттадаккхарехь къахьоьгучу оьрсийн белхалойн берашна деша школа ца хилла Соьлжа-ГIалахь ХХ-гIа бIешо долалуш а.

 
 

Кибиев Мусбек

PDFПечатьE-mail

Обновлено 25.05.2019 09:12 Автор: Administrator 25.05.2019 09:11

8

МЕТТАН СИЙ

 

Цинцашка декъалой, бердах

Хецалу Чахчара санна,

Даочу цинцех бу   тера

Нохчийн мотт муьлххачух вайна. 

 
 

Страница 7 из 132

Яндекс.Метрика